Агроөнеркәсіп кешенін цифрландыру: субсидиялау мен малды тіркеуден ауыл шаруашылығы жерлерінің мониторингіне дейін

2028 жылдың соңына қарай салалық ақпараттық жүйелер аграрлық сектор үшін бірыңғай цифрлық платформаға біріктіріледі деп күтілуде.

Премьер-Министрдің орынбасары – Ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында Ауыл шаруашылығы министрлігінің мемлекеттік қызметтері мен шаруалар үшін ең сұранысқа ие процестерді қамтитын негізгі ақпараттық жүйелері таныстырылды. Бүгінгі таңда субсидия алу, ауыл шаруашылығы жануарларын туғаннан бастап союға және өткізуге дейін сәйкестендіру және қадағалау, фитосанитарлық және ветеринариялық сертификаттар беру, ауыл шаруашылығы жерлерінің пайдаланылуын бақылау, сондай-ақ балық және су ресурстарын есепке алу цифрлық форматта қолжетімді.

Алдағы екі жылда өсімдік шаруашылығы мен ауылшаруашылық жерлерін басқарудың жаңа қадағалау жүйелерін іске қосу, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жүйесін жаңғырту жоспарлануда. 2028 жылдың соңына қарай салалық ақпараттық жүйелер аграрлық сектор үшін бірыңғай цифрлық платформаға біріктіріледі деп күтілуде.

ТМКК субсидиялаудың мемлекеттік цифрлық жүйесі (gosagro.kz) бүгінгі таңда өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы, қайта өңдеу, акваөсіру және т.б. қоса алғанда, 20 бағыт бойынша мемлекеттік қолдау шараларын электронды түрде алуға мүмкіндік береді. Жүйе басқа мемлекеттік органдардың ақпараттық ресурстарымен, соның ішінде Бірыңғай мемлекеттік кадастр жүйесімен, электрондық шот-фактуралармен және ауыл шаруашылығы техникасын тіркеу жүйесімен біріктірілген. Субсидиялар сомасы ұсынылған құжаттар негізінде автоматты түрде есептеледі.

2023 жылы пайдалануға берілген JerInSpectr платформасы ауыл шаруашылығы жерлерін ұтымды пайдалануды бақылау үшін пайдаланылады. Ол Жерді қашықтықтан зондтау деректерін пайдаланады және мемлекеттік органдарға жердің мақсаты бойынша нақты пайдаланылуын қадағалауға мүмкіндік береді. Сарапшылар атап өткендей, жүйе жұмыс істеу кезеңінде 50 мыңнан астам оқиға картасын жасап, өңдеді - жер заңнамасын ықтимал бұзу фактілері немесе белгілері анықталды. Әрбір осындай карта жағдайды талдау, бақылау және тиісті шараларды қабылдау үшін қажетті ақпаратты қамтиды.

Қазіргі таңда платформаны «Қазақстан Ғарыш Сапары» АҚ-мен бірлесіп жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Деректерді тереңірек талдау, оның ішінде ауыл шаруашылығы жерлерінің сапасын бағалау үшін жасанды интеллект технологияларын қолдану жоспарлануда. Серік Жұманғарин шешім қабылдау процестеріне адам факторының ықпалын барынша азайту үшін осы процестерді одан әрі автоматтандыру бойынша жұмысты күшейтуді тапсырды.

Цифрландырудың жеке саласы өнімді бақылауға қатысты. E-Fish ақпараттық жүйесі балық өнімдерінің су қоймасынан соңғы тұтынушыға дейінгі қозғалысын қадағалауға мүмкіндік береді. Бүгінде онда 1221 субъект тіркелген; жүйе барлық кәсіптік балық аулау нысандары мен балық шаруашылықтарын қамтиды. Жүйе сатуға жіберілген ауланған балықтың әрбір килограммын есепке алады.