Шетелдік платформаларға тәуелділіктің құны қандай?

Владимир, Калуга және Сасово қалаларындағы Яндекстің деректер орталықтарына бірнеше рет UAV шабуылдарынан кейін компанияның экожүйесінің бірқатар құрамдас бөліктері Қазақстанда, сондай-ақ Беларусь, Армения және Өзбекстанда БАҚ хабарлауынша, қолжетімсіз немесе тұрақсыз болды. Осыған сүйене отырып, зардап шеккен инфрақұрылым осы және, мүмкін, басқа елдерде қызмет көрсетеді деп болжауға болады. Компания қазақстандық қолданушылардың жеке деректері ел ішінде сақталатынын мәлімдеді, бұл пікірлер жергілікті заңдардың сақталуына баса назар аударуға арналған сияқты. Бірақ, шын мәнінде, мыңдаған қазақстандықтардың табыс тауып, күнделікті өмірін жақсартуға мүмкіндік беретін қызметтердің орындалуы бұзылса, мұның бәрі нені білдіреді? Карталары, мекенжайлары мен бағыттары маңызды болып табылатын жеткізу және такси қызметтері бір түнде қолжетімсіз немесе тұрақсыз болып қалды және компания зардап шеккен кәсіпорындардың санын немесе олардың шығынын есептемейді, сондай-ақ бұл шығындардың бір жолмен немесе басқа жолмен өтелетіні туралы мәлімдеме жасамайды. Сонымен қатар, Яндекстің «ақылды қалалар» бағытында жұмыс істеуге деген үлкен амбициялары бар, егер олар жүзеге асырылса, төтенше жағдайлар қызметтері мен жағдай орталықтарымен байланысты қалалық инфрақұрылымды басқару жүйелері де зардап шегеді — елге келтірілген залал әлдеқайда көп болар еді. Жедел жәрдем, өрт сөндіру және полиция қызметтерінің диспетчерлік жүйелері болжамды түрде өшіріліп, олармен бірге жол қозғалысын басқару және бағдаршам жүйелері, байланыс орталықтары және қалаларымыздың тыныс-тіршілігін қамтамасыз ету жүйелері істен шыққан жағдайдың тәуекелдерін асыра бағалау қиын. Мұндай жүйелердің істен шығуынан болатын зиян енді бос уақытпен немесе ақшамен емес, адам өмірінде есептелетін болады. Шетелдік платформа әрқашан өз юрисдикциясының бақылауында болатынын және біз үшін маңызды қызметтердің орындалуын Қазақстанның шектеулі ықпалы бар жағдайлармен – әскери әрекеттер мен форс-мажорлық жағдайлардан бастап, негізгі инфрақұрылым орналасқан мемлекеттің санкциялары мен шешімдеріне дейін анықтауға болатынын ескеру маңызды. Қазақстанда егеменді интеллект пен цифрлық экожүйені құру туралы риторика фонында мұндай тәуекелдерді қабылдауға болмайтын және сыни деп атауға болады. Біздің еліміз жергілікті бизнестің тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін өзінің жүйелік шешімдерін жасап, алға жылжытуы керек, өйткені бұл Яндекспен болған жағдайда, басқа шетелдік компанияларға қатысты осындай тәуекелдер болуы мүмкін. Елде мұндай шешімдер үшін негіз қазірдің өзінде бар және Қазақстан үшін өзінің жеке экожүйесін дамыту және шетелдік платформалармен технологиялық байланыстың тұрақтылығын қамтамасыз ету өте маңызды.